Çatı Çeşitleri - Çatı Modelleri - Çatı Elemanları - LN YAPI
çatı çeşitleri

Çatı Çeşitleri Ve Çatıyı Oluşturan Elemanlar

Çatı Nedir?

Çatı yapının üst kısmında yer alan, binayı dış etkilerden karşı koruyan, yağış yüklerini taşıyabilecek ve tahliyesini sağlayacak şekilde tasarlanan, genelde kiremitle yalıtımı yapılmış yapı elemanlarıdır. Çatılar binaların en önemli sistemlerinden birisidir. Birçok çatı çeşitleri arasından uygun çatının tipinin belirlenmesinde bulunduğu konum, kent coğrafisi ve iklimsel özelliklere bakılarak belirlenmelidir. Çatının taşıyıcı sistemi, konstrüksiyonu ve örtü malzemesi işi üstlenen yetkili mühendisin seçimine bağlıdır. Çatı arasının kullanılmasını istiyorsanız bunu tasarım sürecinin başında karar vermelisiniz. Dünyanın çeşitli bölgelerinde çatılar iklim koşulları, kültürel farklılıklar ve çevrelerinde bulunan malzemelere göre önemli farklılıkları bulunmaktadır.

Teknoloji sayesinde bu yapı elemanının eğimi ve örtü malzemeleri çeşitlilik kazanmıştır. Böylelikle yerel malzemeler ve şartlara bağlı çatı konseptinden vazgeçilmiştir. Her bölgede ve her iklim koşulunda kullanılabilen örtü malzemeleri ve sistemleri ortaya çıkmıştır. Bu sayede çatılar çeşitli şekillerde yapıya ve ihtiyaçlara uygun olarak çözümler öretebilmektedir.

Soğuk Çatılar

Soğuk çatılar sanayi devriminden önce kullanılan ve eğimli olarak üretilen çatı sistemleridir. Bu çatılarda yalıtım malzemesi eğimli kısma değil de binanın tavan kısmına yapıldığı için çatı arası kullanılamaz.

Sıcak Çatılar

Sıcak çatılarda ısı yalıtım malzemesi çatının üzerine yapıldığı için çatı arasının kullanılmasında bir problem oluşturmamaktadır.

Malzemelerine Göre Çatılar

Ahşap Çatılar

Ahşap çatılar ahşap çubuklardan yapılan bir kafes istemi ile oluşmaktadır. Diğer çatı çeşitlerine göre ekonomiktir ve yaygın olarak kullanılır.

Metal Çatılar

Güvenilir bir yapı malzemesidir. Doğa olaylarına karşı diğer çatı çeşitlerine göre daha sağlam ve kullanışlıdır. Bundan dolayı metal çatı modelleri sıklıkla tercih edilir.

Kagir Çatılar

Kagir çatılar, binalarda tuğla, taş ve betonarme yapı elemanlarının yığma bir biçimde dizilmesi ile oluşturulan çatı tipleridir. 

Çatı Modelleri

Asimetrik Çatı

Asimetrik, her düzeydeki gelişme, boyut ve yön ile iyi çatılar açısından farklılık gösterir.

Testere Çatı

Bu çatı modelleri endüstriyel yapılarında tercih edilir. Dıştan görünümü testerenin dişlerine benzeyen bir çatı tipidir.  

Mansard Çatı

Bu tarz çatıların tepe kısmı az eğimlidir etek kısmı daha diktir. Bir çeşit kırma çatı çeşididir. Her yüzünde farklı eğimli iki dam yüzeyi bulunur.

Kule Çatı

Bu çatıların biçimi çokgen (silindirik ve kare) biçimindedir. Binanın çatısının eğimi ve dik mahyaları sivrilerek bir noktada kesişen çatı tipidir.

Soğan Çatı

Bu çatı modellerinde bir kulenin üstüne soğan yumrusunu andıracak biçimde yerleştirerek oluşturulan çatı tipidir. Genelde bu çatılar dini yapılarda ve saray gibi yapılarda sıklıkla tercih edilir.

Konik Çatı

Yuvarlak bir şekilde yapılan bir yapının üzerine, koni biçiminde yükseltilerek oluşturulan çatı tipidir.

Kubbe Çatı

 Yarım küre kesitli çatı tipidir. Cami, kilise vb. dini yapılarda tercih edilir.

Tonoz Çatı

Yarım daire şeklinde olan çatılar çoğu zaman dini yapılar ve ticari tesislerde tercih edilir.  Günümüzde villalarda ve apartmanlar da güzel görüntüsü nedeniyle tercih edilmeye başlanmıştır

Eğimlerine Göre Çatı Modelleri

Düz (Teras) Çatılar

Tek Yöne Eğimli (Sundurma) Çatılar

İki Yöne Eğimli (Beşik) Çatılar

Çok Yöne Eğimli (Kırma) Çatılar

Çatıyı Oluşturan Elemanlar

Mertek

Çatı örtüsünün ağırlığını çatıyı taşıyan elemanlara aktaran ahşap çatı elemanlarıdır. Diğer özelliği ise çatı dışına taşarak ‘saçak’ adı verilen çatı uzantısını oluşturmaktadır.

Çatı eğiminin paraleline 45-60 cm aralıklarla yerleştirilirler. Genelde 5*10, 6*12, 8*12 ölçülerinde tercih edilirler. Mertekler saçak altından görünecekse, eşit aralıklarla yerleştirilerek güzel bir görüntü elde edilmelidir. Mertekler aşıklar üzerinden 20-40 cm taşırtılır. En az iki noktasından aşıklara oturtulur.

Aşık

Merteklerden aldığı çatı ağırlığını dikmelere aktaran ara taşıyıcı elemanlardır. Çatı eğimine dik bir şekilde ve 2-3 m aralıklarla yerleştirilirler. Genelde 10*12, 10*14, 12*16, 14*18 ölçülerinde tercih edilirler.

Ülkemiz şartlarında mertek boyları 2,5 m. olacak şekilde aşıklar yerleştirilir. Aşıklar bulundukları yere göre isimleri vardır. Bunlar damlalık aşığı, ara aşık ve mahya aşığıdır. Aşık eklemleri daima dikme üstlerinde yer almalıdır. Genellikle dikme, konsol gibi elemanlarla taşınırlar.

Dikme

Aşıklardan gelen ağırlığı döşemelere aktaran düşey taşıyıcı elemanlardır. Aşık altlarında, 3-4 m. boşluklarla yerleştirilir. Genelde kare kesitli tercih edilir. Ölçüleri ise 10*10 veya 12*12 kullanırlar. Her dikmenin üstünde bir mertek olmalıdır.

Yastık (Taban)

Dikmelerden gelen çatı ağırlığını duvar ve ya döşemeye aktaran elemanlardır. Gerekli durumlarda dikmelerin birbiriyle olan bağlantısını sağlarlar. Dikme altlarında, enine olarak yerleştirilir. Genellikle 5*10 cm. ölçülerinde kullanılırlar.

Takoz

Yastıklar döşemeye iki noktadan sabitlenirken, dikmelerin yastıkla bağlantısını sağlar. Genellikle üçgen kesitli küçük parçalara ise takoz ismi verilir.

Kuşaklama

Aşıklara dik yönde gelen, rüzgar ve kötü hava koşullarına karşı üçgenler kurarak çatının stabilitesini sağlayan elemanlardır.  Aşıklara dik bir şekilde yerleştirilerek dikmeleri yatay olarak birbirine bağlarlar. Kuşaklama elemanı en az 2 dikmeyi ve 1 merteği birbirine bağlamak için kullanılır.

Dikine olarak kullanılır ve 4*10, 5*10, 6*12 ölçülerinde kullanılır.

Göğüsleme

Dikme ile aşıklar arasına 45 derecelik bir açı ile uygulanır.  Dikme, aşık düzleminin kararlılığını sağlayan bir yapı elemandır. Göğüsleme dikmelerin her iki yanına uygulanır. Aşık açıklığını azaltan, eğik basınç çubuklarıdır. Dikmeler arasındaki açıklık 3’e bölünür. 45’lik açılarla aşık altlarında düzenlenirler. 8*10, 10*10, 10*12 ölçülerinde tercih edilir.

Bırakma Kirişi

Bir ahşap çatı makasında alt başlığı oluşturur. Makas uçlarının açılmasını önleyen ağaç gergilerdir. Dikme ve damlalık aşıklarının altında, tabanın üst kısmında yer alırlar.

Bu elemanlar 10*12, 10*14, 12*16 ölçülerinde kullanılır.

Saçak

Merteklerin yapı dışına taşan kısımlarının oluşturduğu çatı elemanıdır. Çoğunlukla 50-60 cm. ölçülerinde olurlar.

Damlalık Duvar

Saçakların başladığı kısma, dik yönde mertek aralarını dolduran 10 cm kalınlığındaki duvarlardır.

Mahya

Çatıda eğimli yüzeylerin kesişmesi ile olur. Çatının tepe noktasıdır. Çatının en üst sınırında bulunan ve iki saçaktan yükselen çatı yüzeylerinin birbiri ile kavuştuğu ara bölümdür.

Kalkan Duvar

Aşıklara dik, merteklere paralel yönde oluşturulan üçgen şekilli dış duvarlardır.

Çatı Yapımı ve Tadilat Fiyatları

Anahtar teslim ve proje bazlı çözümler sunmaktayız. Çatı yapımı ve tadilat fiyatları için bize ulaşın ve ücretsiz keşif hizmetimizden yararlanarak bilgi alabilirsiniz.

Ayrıca çeşitli çatı modellerini inceleyebilirsiniz.

Hemen Arayın